25/11/2020

Ưu và nhược điểm của công nghệ nhận diện khuôn mặt đối với con người

Khi bạn đăng một tấm ảnh lên Facebook, nền tảng sẽ ngay lập tức gắn thẻ những người trong tấm ảnh, bạn sẽ không biết quá nhiều về công nghệ phía sau tiện ích này. Tuy nhiên, khi bạn biết cộng nghệ nhận diện khuôn mặt có thể theo dõi bạn mà không cần sự cho phép khi bạn đang đi ngoài đường, bạn sẽ đặt câu hỏi về quyền riêng tư. Giống như bất kì công nghệ mới nào khác, nhận diện khuôn mặt cũng có điểm mạnh và yếu của riêng nó. Đó chính là nội dungf của bài viết này, khi những lợi ích của công nghệ nhận diện khuôn mặt cũng như nhược điểm sẽ được bàn luận.

          Trước tiên chúng ta cần tìm hiểu, công nghệ nhận diện khuôn mặt là gì, và công nghệ này hoạt động như thế nào?

Nhận diện khuôn mặt là một công nghệ sinh trắc học trong đó sử dụng các đặc điểm của khuôn mặt để xác định một người. Theo Allied Market Research (https://www.techopedia.com/definition/32071/facial-recognition) nhận định, thị trường nhận diện khuôn mặt sẽ tăng trưởng đến 9.6 tỉ đô la trong năm 2022. Ngày nay công nghệ này có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau từ cho phép bạn mở khóa điện thoại, điểm danh tại công ty hoặc trường học, trả nợ hay thanh toán hóa đơn, …

Trong thời đại số hiện nay, chúng ta bị ngập trong các loại dữ liệu, rất nhiều trong số đó là dữ liệu ảnh và video có sẵn cung cấp bộ dữ liệu cần thiết để làm cho công nghệ nhận diện khuôn mặt hoạt động. Hệ thống nhận diện khuôn mặt phân tích dữ liệu hình ảnh từ hàng triệu hình ảnh và video từ CCTV, điện thoại thông minh, mạng xã hội và các hoạt động trực tuyến khác. Học Máy (Machine Learning – ML) và Trí Tuệ Nhân Tạo (Artificial Intelligence – AI) có thể phân biệt các đặc điểm khuôn mặt về mặt toán học, và so sánh với các hình ảnh và video mới với dữ liệu khác được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu nhận dạng khuôn mặt để xác định danh tính.

          Điểm mạnh và lợi ích của công nghệ nhận diện khuôn mặt.

Một trong những điểm mạnh nhất của cộng nghệ nhận dạng khuôn mặt là an toàn và bảo mật. Trên thế giới, các cơ quan thực thi pháp luật thường sử dụng công nghệ này để truy tìm tội phạm, tìm kiếm trẻ em hoặc người già bị mất tích. Ở thành phố New York, cảnh sát đã sử dụng công nghệ này để bắt giữ một kẻ bị tình nghi là tội phạm hiếp dâm trong vòng 24 giờ sau khi xảy ra vụ việc anh ta đe dọa một phụ nữ tại knife-point (https://nypost.com/2019/08/05/facial-recognition-leads-cops-to-alleged-rapist-in-under-24-hours/). Ở những thành phố mà cảnh sát không đủ thời gian để xử lý tội phạm nhỏ, các cửa hàng đã trang bị hệ thống nhận diện khuôn mặt để xác định đối tường bất hảo khi đến cửa hàng của họ (https://www.theguardian.com/technology/2019/aug/04/facial-recognition-supermarket-facewatch-ai-artificial-intelligence-civil-liberties). Các sân bay cũng đã và đang trang bị công nghệ nhận diện khuôn mặt cho các trạm kiểm soát an ninh (https://www.makeuseof.com/tag/facial-recognition-invading-privacy/). Khi người dân biết họ đang bị theo dõi, khả năng phạm tội sẽ được giảm thiểu hơn. Vì không có yêu cầu cho nhận diện khuôn mặt như quét vân tay, nên công nghệ này mang lại trải nghiệm nhanh chóng, tự động và liền mạch. Chúng ta sẽ không phải lo đến chuyện thông tin bị mất hoặc đánh cắp.

Nhận diện khuôn mặt mang theo rất nhiều tiện ích giúp cuộc sống con người trở nên tiện lợi hơn. Ngoài việc công nghệ này giúp cho cho bạn gắn thẻ ảnh trên Facebook, hoặc bộ lưu trữ đám mây của bạn trên Google Cloud hay I Cloud, bạn hoàn toàn có thể bắt đầu sử dụng các dịch vụ thanh toán mà không cần tiền mặt hoặc thẻ tín dụng. Trong tương lai, trải nghiệm và sự thoải mái của khách hàng sẽ ngày càng được nâng cao. Ngoài ra, mặc dù có thể nhưng rất khó để có thể đánh lừa công nghệ nhận dạng khuôn mặt vì vậy nó cũng có thể giúp ngăn chặn gian lận.

          Nhược điểm của công nghệ nhận dạng khuôn mặt.

Điểm trừ lớn nhất của hệ thống nhận diện khuôn mặt khiến mọi người khó chấp nhận cộng nghệ này chính là sự lo lắng về vấn đề quyền riêng tư. Trong thực tế, rất nhiều thành phố trên thế giới đã ban hành luật cấm theo dõi người dân theo giờ khi mà họ xác định được các rủi ro của việc sử dụng công nghệ vượt xa các lợi ích. Tuy nhiên, cảnh sát vẫn có thể sử dụng các cảnh quay từ các thiết bị cá nhân, nó chỉ không cho phép sử dụng các phần mềm nhận diện khuôn mặt một cách trực tiếp.

Trong các cuộc thử nghiệm, vấn đề độ chính xác của hệ thống là một bài toán hóc búa khi những người có dấu hiệu phạm tội khi họ cố gắng che đậy và che giấu danh tính của họ khỏi hệ thống. Một trong những lí do dẫn đến sự thiếu chính xác là do các thuận toán ‘dạy’ cho máy học chưa đủ mạnh. Cho đến khi điều này được khắc phục, chúng ta vẫn còn nhiều vấn đề cho việc hạn chế sự chính xác của công nghệ này. Ngoài ra, vẫn còn những vấn đề đối với công nghệ nhận diện khuôn mặt này khi con người thay đổi ngoại hình hoặc camera đặt không đúng góc.

Một trong những nhược điểm nữa chính là vấn đề liên quan đến lưu trữ dữ liệu và thách thức đi kèm với nó. Trong một bài báo trên trang The Guardian (https://www.theguardian.com/technology/2019/aug/14/major-breach-found-in-biometrics-system-used-by-banks-uk-police-and-defence firms?CMP=share_btn_tw), các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một cơ sở dữ liệu tên là Biostar 2’s của công ty bảo mật Suprema. Cơ sở dữ liệu này đã không được bảo vệ và phần lớn dữ liệu không được mã hóa. Họ đã tìm cơ sở dữ liệu này bằng cách truy theo URL trên Elasticsearch để có quyền truy cập. Theo trang The Guardian, Suprema là một công ty bảo mật có một số lượng lớn khách hàng lên tới 5700 tổ chức thuộc 83 nước trên thế giới, trong đó có cả các chính phủ, ngân hàng và cảnh sát. Việc rò rỉ cơ sở dữ liệu của công ty này đã càng nhấn mạnh thêm tính cấp thiết của vấn đề bảo mật dữ liệu đối với các công ty có cơ sở dữ liệu riêng cũng như cung cấp dịch vụ bảo mật.

Cuối cùng, Để có thể hưởng lợi từ các điểm mạnh của công nghệ nhận diện khuôn mặt, xã hội sẽ phải trải qua một số thách thức quan trọng về quyền riêng tư và quyền tự do dân sự. Tác giả bài viết Bernard Marr đã đặt ra một câu hỏi: ‘Liệu mỗi cá nhân sẽ chấp nhận việc bị xâm phạm quyền riêng tư của họ như một chi phí thích hợp để đổi lấy sự an toàn và các tiện ích từ công nghệ nhận dạng khuôn mặt?’

         

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *